Ευεργέτες

Η επιρροή των ευεργετών της Ηπείρου.

Η ευποιία αποτελεί έμπρακτη εκδήλωση συμπαράστασης πρός τον πάσχοντα συνάνθρωπο.Αίτιο της μπορεί να είναι ένα απλό συναίσθημα συμπάθειας και οίκτου που γεννιέται αυθόρμητα στη ψυχή του ανθρώπου όταν βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δυστηχία.Στον άνθρωπο αυτόν γεννιέται το συναίσθημα της φιλαλληλίας καθώς επίσης και το συναίσθημα της ανιδιοτελής αγάπης προς τους άλλους.Αυτή η αγάπη ξεκινά απο τα φιλικά και συγγενικά προσώπα και στη συνέχεια εκτείνεται στο κοινωνικό περιβάλλον έχοντας ως σκοπό να γίνει αφετηρία όλων των κοινώνικων αρετών.

Απο τα παλιά χρόνια μπορούμε να δούμε μορφές θεσμοθετημένης και πολύτιμης υπηρεσίας προς την κοινωνία. Αυτή την πολύτιμη υπηρεσία την πρόσφεραν και οι Ηπειρώτες ευεργέτες.Όσο ξερό και άγωνο είναι το έδαφος της Ηπείρου τόσο πλούσιο φύτρωσε και ευτυχώς εξακολουθεί να φυτρώνει το δέντρο της ευεργεσίας. Το δέντρο που πρόσφερε άφθονους τους καρπούς του ιδιαίτερα στα χρόνια της πικρής σκλαβιάς. Ετσι, δημιουργήθηκε η απαίτηση της προσφοράς που εκδηλώθηκε σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στον ευαίσθητο χώρο της παιδείας.Η παιδεία και η ευποιία, ήταν ακόμα πιο παλιά τα δυο ιδανικά της Ηπείρου.Ήταν παραδόσεις λαμπρές που σφυρηλατήθηκαν και διαιωνίστηκαν.Οι ευεργέτες άνοιξαν τους κρουνούς του χρήματος και έτσι βοήθησαν τους δασκάλους του Γένους,οι οποίοι άνοιξαν τους κρουνούς του πνεύματος.

Τα έργα των ευεργετών κατά την Τουρκοκρατία είχαν ξεχωριστή σημασία.Αποφασιστική ήταν η συμβολή τους στην επιβίωση του Γένους,στην πνευματική αναγέννηση και στην πολιτική του αποκατάσταση.Καθως διεξέρχεται κανείς τους επιμέρους βίους των Ηπειρωτών ευεργετών της τουρκοκρατίας,που απο την αρχή και ως την κατάληξή της εφώτισαν σαν αστέρια λαμπερά το ζοφειρό ουρανό της πατρίδας και θέρμαναν τις καρδιές των υπόδουλων παιδιών της,ξεχωρίζει τα παρακάτω κοινά σε όλους αυτους γνωρίσματα.΄Ητανε οι προάγγελοι της νεοελληνικής μας αναγέννησης.

Δημιουργικοί Ηπειρώτες ξενιτεύτηκαν στα δίσεκτα χρόνια της σκλαβιάς.Παιδιά φτωχά οι περισσότεροι,μα προικισμένα,παρέμειναν στο σύνολό τους άγαμοι,έζησαν αφανής,βιώνοντας έντονα και συνεχώς τον έρωτα προς την γενέθλια γή τους και τον αμέρωτο καημό να την δούν μια μέρα ελεύθερη.Πέθαναν εκεί,αφου απόθεσαν με προέρεση αγνή στα πόδια της κοινής μητέρας τους,ιδρώτα μιας ζωής.Πέρα απο την κάλυψη των βασικών βιωτικών αναγκών των συμπατριωτών τους,με την ενίσχυση ενδεών,ανέγερση και καλλωπισμό ναών,σύσταση φιλανθρωπικών και κοινωνικών ιδρυμάτων,έριξαν το βάρος στη διάδοση μεταξύ των Ελλήνων των φώτων της παιδείας,γενόμενοι οι κατ'εξοχή τροφοί του εθνικού διαφωτισμού,ποΨυλλοί δε και οι αληθινοί μαικύνες του.

Αυτοί οι απόδημοι Ηπειρώτες διατήρησαν εμπορικές σχέσεις και εποικινωνία με ολόκληρο τον τότε γνωστό κόσμο,ιδρύοντας παντού εμπορικά πρακτορεία,εμπορικούς και τραπεζικούς οίκους και στη συνέχεια νοσοκομεία και σχολεία.Οι οικονομικές και πνευματικές σχέσεις ήταν πιο στενές με την Ήπειρο και ιδιαίτερα με τα Γιάννενα,που έμοιαζαν περισσότερο με Ευρωπαική παρα με τουρκοκρατούμενη πόλη.Μεγάλες δωρεές συγκράτησαν επι ολόκληρα χρόνια ευγενικά φιλανθρωπικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα.Απο τους απόδημους Ηπειρώτες προήλθαν οι πιο μεγάλοι εθνικοί ευεργέτες. Με τα χρηματά τους σχηματίστηκαν απο τα χρόνια της τουρκοκρατίας,τα κληροδοτήματα,τα γνωστά λάσσα,που απέβλεπαν την προαγωγή της παιδείας,της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας.

'Εργα των Ηπειρωτών ευεργετών

Οι ευεργέτες της Ηπείρου,αυτές οι πολύ σημαντικές μορφές, δημιούργησαν όπως αναφέραμε και πριν με τη συνεισφοπά τους στην πατρίδα, πολλά και σημαντικά έργα.Επειδή τα έργα αυτά είναι πάρα πολλά,εμείς θα αναφέρουμε και θα δείξουμε μερ΄κά απο αυτά.

Με χρήματα των μεγάλων Ηπειρωτών ευεργετών δημιουργήθηκαν το Ζάπειο Μέγαρο Και η γυρω περιοχή του,το Αρσάκειο Παρθεναγωγείο Ψυχικού, το Τοσίτειο Αθηνών, η Ακαδημία, το Πανεπιστήμιο, το Πολυτεχνείο, το Αστεροσκοπείο, η Εθνική Βιβλιοθήκη, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Βαρβάκειο Λύκειο, η Γεωργική Σχολή και ο Βοτανικός Κήπος,το Στάδιο, η Σχολή Ευελπίδων,οι Φυλακές και το θωρηκτό Αβέρωφ, η Ριζάριος Σχολή και τόσα άλλα κοινοφελή ιδρύματα, που σήμερα κοσμούν τη πρωτεύουσα του Ελληνικού Κράτους.

Στα Ιωάννινα ιδρύθηκαν επίσης πάρα πολλά έργα :η Επιφάνειος Σχολή, η πρώτη Σχολή των Ιωάννινων με διδάσκαλους τους Μακρή, Σουγδουρή και Ανθρακίτη, η Σχολή Γκιούμα που μετονομάστικε σε Μπαλαναίε Σχολή,η Καπλάνειος Σχολή, που ήταν συνέχεια της Μαρουτσέας Σχολής με πρώτο διδάσκαλο τον Αθανάσιο Ψαλίδα, η Ζωσιμαία Σχολή, που ιδρύθηκε το 1828 με χρήματα της Ζωσιμαίας αδελφότητας και το νοσοκομείο Χατζηκώστα.

Επίσης ιδρύθηκε το Μέκειο, τα Ζωγράφεια διδασκαλία, το Δημοτικο Νοσοκομείο η ΑΓΑΠΗ, το Τούλειο Ορφανοτροφείο και η Παπαζόγλειος Υφαντική Σχολή.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ευεργέτης ήταν το επίθετο με το οποίο αποκαλούσαν οι άνθρωποι τους θεούς, οι οποίοι τους βοηθούσαν. Ως ευεργέτες λατρεύονταν, ο Διόνυσος ο Απόλλωνας και ο Σαράπης. Το επίθετο ευεργέτης ήταν κατα τους αρχαίους χρόνους και τιμητικός τίτλος. Οι διάφορες Ελληνικές πόλεις ονόμαζαν τιμητικά ευεργέτη κάποιον ξένο πολίτη και ιδικότερα ηγεμόνες, ή ολόκληρες κοινότητες για να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους.

Απο τα παραπάνω συμπεραίνουμε ποσο σημαντικοί και ξεχωριστοί ήταν αυτοί οι άνθρωποι απο την Ήπειρο. Γεννημένοι εκεί, μοναχικοί, πήραν την μεγάλη απόφαση της μετανάστευσης για να αποκτήσουν πλούτο, ωστε να μπορέσουν κάποια μέρα να προσφέρουν και να προστεθούν και αυτοί σαν το επόμενο λιθαράκι της ιστορίας αυτού του τόπου. Τόσο μεγάλη είναι η προσφορά της θυσίας τους. Μιας θυσίας, που καθόριζε, τη ζωή τους και την εξέληξη της επαγγελματικής τους πορείας.

Έτσι λοιπόν θα πρέπει το σύνολο της κοινωνίας αυτης της χώρας να τους τιμά και να τους ευγνωμονεί. Γι'αυτό και εμείς ως μαθητές συλλέξαμε αυτές τις πληροφορίες για να κρατήσουμε στη μνήμη μας για πάντα τις θαυμαστές κυριολεκτικά και επιτυχημένες προσπαθειές τους.

 

5ο Λύκειο Ιωαννίνων

 

Καλώς ήλθατε στην ιστοσελίδα της

Παράδοσης της Ηπείρου!

Ελπίζουμε ότι σύντομα,

με τη βοήθεια όλων μας

θα γίνει μια μικρή ¨Εγκυκλοπαίδεια¨

για την ιδιαίτερή μας Πατρίδα!