ΚΑΛΛΙΘΕΑ (ΤΣΑΡΑΚΛΙΜΑΝΙ)

Όταν δημιουργήθηκε το χωριό μας, ονομάσθηκεΤσαρακλιμάνι. Το όνομα αυτό ήταν μοναδικό στον ελληνικό χώρο. Το 1955 μετονομάσθηκε σε «Παλιάμπελα» και το 1958 σε Καλλιθέα, λόγω της πανοραμικής θέας που έχει προς όλες τις κατευθύνσεις.

Είναι χτισμένο πάνω σε λόφο, πνιγμένο στο πράσινο. Προς τη βορειοδυτική πλευρά του έχει τη μικρή όμορφη κοιλάδα που σχηματίζει ο ποταμός Λαγκάβιτσα και από την αντίθετη πλευρά έχει δύο Λάκκους (χείμαρρους), έναν που ρέει από τις ανατολικές και έναν που ρέει από τις δυτικές πλαγιές.

 

Ιστορία

Το χωριό πρέπει να συγκέντρωσε τους πρώτους κατοίκους, όπως και τα περισσότερα από τα χωριά της Μουργκάνας, από τα μέσα του 17ου αιώνα (1650 περίπου), και να απέκτησε πιο συνεκτικό ιστό στο πρώτο μισό περίπου του 18ου αιώνα (1700 - 1750). Σε αυτήν την εκτίμηση, εκτός από τα ιστορικά στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί σε βιβλία, όπως σε αυτό των Σκόπα - Χαραμόπουλου για τον Αγώνα των 16 χωριών της Μουργκάνας, συνηγορούν:

α) η εντοιχισμένη πλάκα που βρισκόταν στην παλιά κεντρική εκκλησία του χωριού - δυστυχώς δεν υπάρχει σήμερα - με τη χρονολογία 1745 και

β) γενεαλογικά δέντρα των οικογενειών του χωριού, που πάνε τουλάχιστον οκτώ γενιές πίσω.

Το χωριό μας συμμετείχε στον Αγροτικό Αγώνα (1858 - 1930) των 16 χωριών της Μουργκάνας ενάντια στις προσπάθειες των αγάδων να επιβάλουν καθεστώς τσιφλικιών στην περιοχή. Στο βιβλίο των Σκόπα - Χαραμόπουλου αναφέρεται πως κατά την περίοδο 1866 - 1913 εκπατρίστηκαν 135 οικογένειες από τα χωριά της Μουργκάνας. Ανάμεσα σε αυτά αναφέρεται και το Τσαρακλιμάνι «απ΄ όπου τριάντα οικογένειες μετανάστευσαν κι έχτισαν το χωριό Βροντισμένη στην περιοχή Κουρέντων Ιωαννίνων» (το στοιχείο αυτό το άντλησαν οι συγγραφείς από την ομιλία του Χρ. Παπασταύρου στη σύσκεψη των καταγόμενων και από τα 16 χωριά που έγινε στις 29/ 5/1927). Στις 29 Ιουνίου 1913 έγινε στη Γλούστα γενική συνέλευση όπου πήραν μέρος 127 αντιπρόσωποι και από τα 16 χωριά και «κατέλυσαν το αγαδικόν καθεστώς εν μέσω χαράς και αγαλλιάσεως», όπως έγραψε και ο εκλεγμένος από την ίδια συνέλευση ως ύπατος αρχηγός του αγώνα Χρήστος Χριστοβασίλης, διηγηματογράφος. Στη συνέλευση αυτή από το χωριό μας πήραν μέρος οι: Γεώργιος Ν. Τσέλιος, Κωνσταντής Γ. Φώτος, Γεώργιος Κωνσταντίνου, Κωνσταντής Νικολάου, Γιάννης Κώτσης, Φώτιος Ν. Μαρέτσης και Χρήστος Ι. Καλογήρου, ιερέας. Επίσης, ο Ι. Παπαχρήστου συμμετείχε ως Πρόεδρος της Αδελφότητας στην Προσωρινή Επιτροπή 8 Αδελφοτήτων που συγκάλεσε τη μεγάλη συγκέντρωση στις 29 Μαΐου 1927 στην Αθήνα, η οποία στάθηκε σημαντικός σταθμός προς την οριστική λύση του ζητήματος το 1930.

Η περίοδος μεταξύ του τέλους του 19ου αιώνα και αρχές του 20ου (1910), περίοδος κατά την οποία υπήρχαν πολλοί ξενιτεμένοι στο Βουκουρέστι, ήταν για το χωριό «χρυσή εποχή». Τότε έγιναν σπουδαία έργα, όπως:

  • Το διώροφο πετρόχτιστο κτίριο με το πανέμορφο καμπαναριό. Στο ισόγειο υπήρχε το μπακάλικο και ένα δωμάτιο για ξενώνα (μελικό) και από το κάτω μέρος στάβλος για άλογα. Στον 1ο όροφο λειτουργούσε το Σχολείο. Το κτίριο κατασκευάστηκε στα τέλη του 1800, με δωρεά του Δημητρίου Δημόπουλου, μετανάστη στη Ρουμανία, και κατεδαφίστηκε το 1961.
  • Ο πέτρινος περίβολος του Νεκροταφείου στον Αϊ - Γιώργη
  • Τα καλντερίμια
  • Οι βρύσες

Το χωριό έσφυζε από ζωή μέχρι και το 1940 έχοντας, παράλληλα, στην ξενιτιά τους περισσότερους άνδρες και νέους πάνω από 14 ετών. Κατά την προσωρινή εισβολή των ιταλικών στρατευμάτων στο χωριό, διαδραματίσθηκαν σοβαρά γεγονότα σε βάρος των κατοίκων του από Αρβανίτες συνεργάτες τους, ευτυχώς χωρίς θύματα. Η περίοδος της Κατοχής ήταν μια σκληρή δοκιμασία και για τους κατοίκους των χωριών της Μουργκάνας. Υπήρξε μεγάλη έλλειψη, αν και όχι σε τραγικό βαθμό όπως στις πόλεις, βασικών ειδών διατροφής, με πρώτο το ψωμί. Η επούλωση των πληγών του πολέμου δεν πρόφτασε να γίνει αφού ακολούθησε η άδικη αιματοχυσία του Εμφύλιου.

Τότε, το χωριό, όπως και όλα τα άλλα της περιοχής, εγκαταλείφθηκε από το μεγαλύτερο μέρος των κατοίκων του. Έγινε ομαδική μετανάστευση και των γυναικών και των μικρότερων παιδιών σε Αθήνα - Πειραιά, όπου υπήρχε ήδη ένας πυρήνας από ξενιτεμένους.

Από το www.mourgana.gr 

 

Καλώς ήλθατε στην ιστοσελίδα της

Παράδοσης της Ηπείρου!

Ελπίζουμε ότι σύντομα,

με τη βοήθεια όλων μας

θα γίνει μια μικρή ¨Εγκυκλοπαίδεια¨

για την ιδιαίτερή μας Πατρίδα!