Η λέξη Μοιρολόι βγαίνει από τις λέξεις μοιρώ και λόγος. Περιγράφει την παραδοσιακή θρηνητική εκδήλωση ταφής για τους νεκρούς. Ο λαός χαίρεται και τραγουδάει για τη ζωή, τις χαρές, τις λύπες, τις αγωνίες και τους πόθους του. Τραγουδάει για τη πατρίδα του, τους ήρωες του και τη φύση. Τραγουδάει για οτιδήποτε κεντρίσει το ενδιαφέρον του. Τραγουδάει όμως και για το θάνατο, τον Χάρο, τον αποχωρισμό αγαπημένων προσώπων, είτε για τον Κάτω Κόσμο είτε για τόπους ξένους και μακρινούς. Με το πέρασμα του χρόνου όμως, το μοιρολόι στην Ήπειρο, έχει γίνει κομμάτι της κάθε εκδήλωσής του. Το Ηπειρώτικο γλέντι, όσο και να φαίνεται παράξενο στους μη Ηπειρώτες, είτε γάμος είναι, είτε βάπτιση, είτε πανηγύρι, αρχίζει πάντα με μοιρολόι. Είναι η τιμή για τους νεκρούς μας που δε βρίσκονται στο τραπέζι αυτό. Είναι και το μοιρολόι για τους ξενιτεμένους που τα παλιά χρόνια φεύγανε και δε μπορούσαν να γυρίσουν στην πατρίδα. Σε πολλές περιπτώσεις στα γλέντια αυτά ένα τραπέζι έμενε άδειο για όσους λείπουν.

Το μοιρολόι αποτελεί το όνομα μιας μουσικής εκδήλωσης, η οποία πηγάζει μεν από τους γυναικείους θρήνους για τους νεκρούς και αποτελεί τις αρχαιότερες ποιητικές εκφράσεις τραγούδι θρήνου και το πρωτοσυναντάμε και στα έργα του Ομήρου. Είναι οι θρηνωδοί των αρχαίων χρόνων που στο πέρασμα του χρόνου έγιναν οι μοιρολογίστρες όπου τις συναντάμε σε κάποια μέρη της Ελλάδας ακόμα και στις μέρες μας.

Τα μοιρολόγια, ως σκοποί και τραγούδια πλέον, συναντώνται σε κάθε γωνιά της Ελλάδος, εντός κι εκτός συνόρων του νεοελληνικού κράτους. Από την Βόρεια Ήπειρο (όπου ακούγεται ακόμα ο θρήνος για τους νεκρούς – κλάμα μαζί με λόγια) στη Κρήτη, και από την Μάνη στον Πόντο και τη Μικρά Ασία. Με το πέρασμα του χρόνου το μοιρολόι αναπτύχθηκε και εξελίχθηκε στην περιοχή της Ηπείρου και της Μάνης. Τα μοιρολόγια στις περιοχές αυτές μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, από τους παππούδες στα παιδιά και στα εγγόνια. Σύνηθες φαινόμενο είναι και ο αυτοσχεδιασμός. Ο δημιουργός, πάντα εμπνευσμένος από τα ακούσματα των θρήνων των κεκοιμημένων, παίρνει πάντα τη μελωδία και τα λόγια της μοιρολογίστρας και με μεγάλη επιδεξιότητα τα αναπλάθει και τα ξαναφέρνει στα χείλη του λαού «καινούρια». Ο στίχος και ο ρυθμός των τραγουδιών αυτών της Ηπείρου είναι στα περισσότερα δεκαπεντασύλλαβος, ενώ της Μάνης έχει αντικατασταθεί με δεκαεξασύλλαβο και πολλές φορές με οκτασύλλαβο.

Στην Ήπειρο το μοιρολόι έχει πάρει και μια διαφορετική μορφή, η οποία συμπληρώνει τα όσα προαναφέραμε. Εκτός από τα εσωτερικά συναισθήματα του δημιουργού που εξωτερικεύονται μέσα από λόγια και τη μελωδία, κυρίως με τη μορφή των πολυφωνικών τραγουδιών, μοιρολόγια αποτελούν και τα μουσικά, ορχηστρικά κομμάτια - τραγούδια.

 

Καλώς ήλθατε στην ιστοσελίδα της

Παράδοσης της Ηπείρου!

Ελπίζουμε ότι σύντομα,

με τη βοήθεια όλων μας

θα γίνει μια μικρή ¨Εγκυκλοπαίδεια¨

για την ιδιαίτερή μας Πατρίδα!